Spis treści7 części
1. Skąd dane do tej analizy i po co je zebrałam?
Wszystkie ogłoszenia, które przejrzałyśmy pochodzą z facebookowych grup dla grafików. Na nich marki poszukują projektantów do współpracy. Panorama zleceń jest bardzo szeroka, bo to m.in. kosmetyki, suplementy, chemia, wino, świece, karmy dla psów i żywność. Co ciekawe, w co trzecim ogłoszeniu branża Klienta w ogóle nie pada, a jest to jedynie opis „etykieta do produktu”. Wszystkie przykłady, które zanalizowałyśmy wykorzystujemy anonimowo i parafrazujemy.
Ten wpis nie ma charakteru badania rynku, jest próbką z przestrzeni z dwóch tygodni, która sugeruje pewne kierunki i powtarzalne wzorce, które jak czujemy, wymagają omówienia. Trudno je zignorować i zdecydowałam się, aby je opatrzyć komentarzem z perspektywy doświadczonego marketingowca, który na co dzień współpracuje z grafikiem oraz uczestniczy w procesie projektowania etykiet dla naszych Klientów. Wgląd w analizę ogłoszeń traktuję jako istotny kierunkowskaz do budowania oferty i rozwoju warsztatu lub modelu współpracy z Klientami. To bardzo cenna wiedza, którą można wykorzystać w wielu aspektach.
2. Wymarzony grafik
Gdyby chcieć zarysować portret wymarzonego grafika na bazie zamieszczanych przez Klientów ogłoszeń, z pewnością nie byłby to artysta i kreator. W oczekiwaniach Klientów jest to osoba z doświadczeniem, poparta portfolio i najwyższą sprawnością w DTP. Wyższość ma tu więc sprawność techniczna w przygotowaniu poligraficznym, zarządzanie kolorem, czy skład tekstu i kompozycja.
Co ciekawe drugą najczęściej wymienianą cechą przed estetyką wykonania jest terminowość. Pada ona w połowie zanalizowanych przez nas ogłoszeń. Uważam, że one nie są wymaganiem, to oznaka złych doświadczeń po poprzednich wykonawcach i współpracach. To najczęściej Klienci, którzy mają spadek zaufania, boją się wpadki, nie chcą kupować pięknego portfolio, a bezpieczeństwo realizacji. W tej sytuacji jasne zasady i terminarz współpracy znaczy dla nich więcej niż najpiękniejsza wizualizacja.
Te marzenia można podsumować twierdzeniem, że poszukiwany grafik jest 2T, czyli terminowy i techniczny.
3. „Ile to będzie kosztowało?”
Ten wers jest niemalże jak refren hymnu do grafików. Prośba o orientacyjną wycenę jest zawsze, ale co ciekawe – budżet prawie nigdy. Podobnie jak nakład, liczba produktów czy linii stylistycznych do zaprojektowania. Tymczasem dobrze wiemy, że „projekt etykiety”, bądź „jedna etykieta” to pojęcie wyjątkowo względne, ale też pojemne, a czasem enigmatyczne. W jednej sytuacji może oznaczać jeden dzień pracy nad adaptacją albo miesiąc budowania systemu dla całej linii asortymentu.
4. Zadbaj o to, o czym nie myśli Klient przy zleceniu
Życie potrafi być okrutne i musimy się przed nim zabezpieczać. W tych samych grupach natrafiłyśmy na historię, która bardzo dobrze obrazuje zawiłość tego zagadnienia. Początkująca graficzka poprosiła o pomoc w wycenie etykiet na miód: „projekt przeszedł poprawki, został zatwierdzony, a potem Klient postanowił go obrócić z pionu do poziomu i ułożyć tekst od nowa”.
Nikt nie ustalił, co właściwie znaczy „zatwierdzony”, gdzie jest granica między „poprawką”, a „nowym zleceniem”. Dlatego zabezpiecz się i zdefiniuj ilość poprawek, rodzaj poprawek, definicję końca. Kilka zdań więcej na początku współpracy oszczędza niezręcznych sytuacji i polepsza współpracę z Klientem. Podobnie z wyceną, brak wielu istotnych informacji na samym starcie może przysporzyć wielu problemów.
5. Czy to na pewno „TYLKO szybka zmiana składu na etykiecie”?
Niektóre zlecenia brzmią jak drobiazg. Nowa etykieta na bazie istniejącej, tylko zmiana nazwy, składu, koloru. Albo projekt na dziś, bo stały grafik ma urlop, a oni akurat teraz tego potrzebują. W takich ogłoszeniach etykieta jawi się jako plik do szybkiej podmiany, a nie jako formalny dokument, który obowiązują wymogi prawne. Takie „szybkie akcje” włączają u mnie alarmową lampkę!
Moim zdaniem ta „szybka zmiana” wymaga tej samej uważności co nowy projekt. Grafik podejmujący się takiej poprawki, musi mieć świadomość konsekwencji ich wprowadzenia, bo to mina, którą możemy sami pod siebie podłożyć. Dla grafika to szybkie, niewinne zadanie, ale wiele zależy od jego istotności np. dodanie zielonego listka, żeby było bardziej eko.
Takie szybkie zazielenienie bywa najkrótszą drogą do potężnych kłopotów prawnych, lub zmiana składu, która rzutuje na całą procentowość np. w składzie produktu spożywczego, kosmetyku czy świecy. A miało być tylko podmianą na „olejek waniliowy” i zmianą rysunku na opakowaniu. Niby odpowiedzialność Klienta, ale jeżeli coś pójdzie nie tak, to w rozczarowaniu będzie szukał winnych dookoła, dlatego przyjdzie także do Ciebie.
6. Słowa, które mogą znaczyć wszystko
W analizowanych ogłoszeniach padały określenia i słowa, które wszyscy rozumieją, ale każdy może interpretować inaczej. „Premium” jest używane bardzo często, niemalże w parze z tym, że jednocześnie „nie szukamy drogiego studia”. „Znajomość branży” bywa dla wielu warunkiem koniecznym, ale rzadko wiadomo, o co chodzi, czy o poziom zrozumienia przepisów i wymogów branżowych, o półkę asortymentową, czy realizacje dla konkurencji.
Podobnie jest z „kreatywnością i inicjatywą”. Jedni Klienci mają gotową wizualizację i chcą sprawnego wykonania, a inni szukają kogoś, kto spojrzy „świeżym okiem”. Oba modele są w porządku, pod warunkiem, że mamy wspólny mianownik scenariusza w którym współpracujemy. Proaktywny partner bez zaproszenia męczy tak samo jak wykonawca, od którego po cichu oczekiwano strategii.
7. Brief, który chce się wziąć na warsztat
Najlepsze ogłoszenie, które znalazłam, nie było najdłuższe i opisane z pełnymi detalami. Było po prostu konkretne, mówiło o produkcie, o tym kto go kupuje, kto używa, ile wariantów powstanie i co jest najistotniejsze w realizacji.
Gdybym mogła dopisać coś do każdego ogłoszenia, to na pewno byłoby kilka zdań o ludziach i kontekście produktowym – gdzie stoi produkt, obok czego, jak jest wykorzystywany, z jakim planem na druk i w jakim nakładzie. Brakuje też często informacji o tym, ile jest czasu na zadanie i czy szukamy wykonawcy, czy partnera proaktywnego? Mam wrażenie, że te kwestie są zawsze w głowach na zasadzie niewypowiedzianego standardu lub „domyśl się” i zaproponuj.
Dlatego doświadczenie pokazuje, że nie trzeba znać tych wszystkich odpowiedzi na start. Część z nich wypracuje się wspólnie podczas pierwszej rozmowy lub projektu. A jeżeli w ogłoszeniu brakuje informacji, dobry projektant powinien je zadać, zanim poda wycenę. Z troski o Klienta, o siebie i współpracę.




